|
|
 |
KARL KOPP, ProAsyl, 30 Οκτωβρίου 2009, Θεσσαλονίκη
Για την αναφορά της ProAsyl (2007) για τις παραβιάσεις των δικαιωμάτων των προσφύγων
Xωρίς τη βοήθεια και την αφοσίωση των αλληλέγγυων στη Σάμο, στη Χίο και τη Λέσβο δεν θα μπορούσαμε να είχαμε γράψει την αναφορά της ProAsyl με τίτλο Η Αλήθεια είναι πικρή, αλλά πρέπει να ειπωθεί (2007). Όχι μόνο συντάξαμε την αναφορά από κοινού με συνεργάτες μας εκεί, ελέγξαμε μαζί μέχρι και την τελευταία υποσημείωση, πριν την παρουσιάσουμε στην Αθήνα και τις Βρυξέλλες.
Από την αρχή τοποθετήσαμε την αναφορά στο ευρύτερο ευρωπαϊκό πλαίσιο. Γνωρίζαμε ότι κάθε αφγανός, σομαλός, ιρακινός περνάει από την Τουρκία, την Ελλάδα, το Αιγαίο. Μετά αντιμετωπίζει απέλαση από κάποια ευρωπαϊκή πόλη και σύμφωνα με τη συμφωνία του Δουβλίνου ΙΙ επιστρέφεται στην πρώτη χώρα διέλευσης, δηλαδή ξανά στην Ελλάδα. Είχαμε πολλές μαρτυρίες και αναφορές από πρόσφυγες για άθλιες συνθήκες διαβίωσης, βίαιες απελάσεις και κακοποιήσεις: Αυτό ήταν το βασικό μας κίνητρο για να μιλήσουμε για την Ελλάδα.
Δύο κύρια ευρήματα της αναφοράς: 1. Κάθε πρόσφυγας έχει μια ιστορία κακοποίησης να διηγηθεί: Μιλούμε για επαναπροωθήσεις, απελάσεις, τεχνικές των λιμανικών (π.χ. ξεφούσκωμα βάρκας στα ανοιχτά της θάλασσας) για επιστροφή στην Τουρκία, για τακτικές που απειλούν τη ζωή των προσφύγων. Μιλούμε για βασανιστήρια και συστηματικές κακοποιήσεις (ξυλοδαρμούς κατά τις ανακρίσεις, εικονικές εκτελέσεις κ.ο.κ.) 2. Κάθε άνθρωπος που περνά τα σύνορα και συλλαμβάνεται, κρατείται. Όλα τα κέντρα κράτησης είναι φρικτά και υποτιμούν τη ζωή και την αξιοπρέπεια των προσφύγων.
Στον καταυλισμό της Πάτρας, που τώρα καταστράφηκε, το καλοκαίρι του 2007 πήγαμε 5 ανηλίκους στο νοσοκομείο με σπασμένα χέρια και πόδια από τους λιμενικούς της Πάτρας. Είχαν συλληφθεί και χτυπηθεί, επειδή προσπάθησαν να ανεβούν σε φορτηγό για την Ιταλία. Η Ευρώπη δεν έχει κάποιον ασφαλή τρόπο μεταφοράς των παιδιών αυτών σε μια άλλη ευρωπαϊκή χώρα, όπου ίσως έχουν οικογένεια. Είναι αναγκασμένα να ρισκάρουν συνεχώς τη ζωή τους, μένουν στους υπονόμους στη Ρώμη, στη ζούγκλα του Καλαί (που κι εκείνη καταστράφηκε). Υπάρχει λοιπόν ένα καθημερινό δράμα και στους ευρωπαϊκούς δρόμους διαφυγής.
Σήμερα η Παγανή της Μυτιλήνης, όπου150 παιδιά και γυναίκες συνωστίζονται στο ίδιο κελί, είναι η πρώτη ευρωπαϊκή στάση των προσφύγων. Η πλειοψηφία των ανήλικων, κυρίως αφγανών, που θέλουν να μπουν στην Ευρώπη περνούν από κει. Την περασμένη χρονιά πέρασαν από τη Μυτιλήνη 2000 ανήλικοι μόνοι τους. Περνούν ακόμη. Με το που θα φτάσουν δεν υπάρχει ούτε διαδικασία υποδοχής, ούτε καταγραφής, δεν υπάρχει εισιτήριο, ούτε συνοδός – τα παιδιά συλλαμβάνονται, κρατούνται και μετά στέλνονται στην Αθήνα και κοιμούνται στα πάρκα, εξαιρετικά ευάλωτα σε κάθε είδους εκμετάλλευση.
Η αναφορά μας είχε κεντρικό αίτημα να σταματήσουν οι καταπατήσεις δικαιωμάτων στα σύνορα και πιο συγκεκριμένα, να σταματήσουν οι επιστροφές στην Ελλάδα (Δουβλίνο ΙΙ). Ήμαστε από την αρχή ξεκάθαροι στο εξής: Η Ελλάδα ήταν απλώς το παράδειγμα που αποδείκνυε ότι η συμφωνία του Δουβλίνου απέτυχε. Παρόμοιες συμπεριφορές αστυνομικών, φρουρών, λιμενικών υπάρχουν σε όλη την Ευρώπη, από την Ουγγαρία ως την Ιταλία. Το 2008 οι Νορβηγοί αποφάσισαν να πάψουν να εφαρμόζουν τη συμφωνία. Οι Βέλγοι και οι Ολλανδοί, οι Γερμανοί, οι Ελβετοί έκριναν κατά περίπτωση. Στην Αγγλία υπήρχαν ποικίλες αντιδράσεις. Δημιουργήθηκε ένα χαλαρό αλλά αποφασισμένο δίκτυο σε όλη την Ευρώπη, (όχι μία συγκεκριμένη καμπάνια), υπέρ της άρσης της συμφωνίας, μέχρι που τον Απρίλιο του 2008 η Ύπατη Αρμοστεία για τους πρόσφυγες έκανε για πρώτη φορά έκκληση: “Σταματήστε τις επιστροφές στην Ελλάδα”. Στη Γερμανία, πάνω από 100 δικαστικές αποφάσεις απέτρεψαν επιστροφές στην Ελλάδα. Όπου δηλαδή υπάρχει νομική βοήθεια, ο πρόσφυγας τείνει να παραμένει στη χώρα που θέλει. Αυτήν τη χρονιά στη Γερμανία αποτρέψαμε συνολικά 600 απελάσεις.
Συμπέρασμα; Η Ελλάδα, η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Frontex είναι υποχρεωμένες να τηρούν το διεθνές δίκαιο: Οφείλουν να σταματήσουν αμέσως τις επαναπροωθήσεις, τις κρατήσεις, τις απελάσεις. 1.Χρειάζονται ασφαλείς και νόμιμοι τρόποι πρόσβασης στην Ευρώπη – να πάψει το Αιγαίο να είναι ένα απέραντο νεκροταφείο. 2. Χρειάζεται πραγματικό σύστημα παροχής ασύλου με πανευρωπαϊκή ισχύ. 3. Οι άνθρωποι πρέπει να μπορούν να διαλέξουν τη χώρα όπου θα ζητούν άσυλο. Βέβαια, η τεχνοκρατία (Δουβλίνο, Ντιρεκτίβα του Αίσχους, ευρωπαϊκές και κατά τόπους νομοθεσίες…) δεν μεταρρυθμίζεται: Άλλη είναι η δική μας δουλειά. Χρειαζόμαστε έναν διαφορετικό τρόπο σκέψης, που θα κατανοεί επιπλέον ότι ακόμη κι αν οι θάνατοι των προσφύγων μεταφέρονται εκτός των συνόρων της ΕΕ, μακριά από την κοινή θέα, (στη Λιβύη, την Αίγυπτο, την Τουρκία, το Μαρόκο, την Ουκρανία…), αυτό δεν τους καθιστά λιγότερο τρομερούς. Χρειαζόμαστε έναν μηχανισμό που θα αγωνίζεται για την αλληλεγγύη και το δίκιο.
|
