H Ελλάδα των στρατοπέδων

Η Ανατολική συνοριογραμμή της Ελλάδας, μιας χώρας της οποίας τα σύνορα αποτελούν εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σχεδόν «ξαναχαράζεται» από στρατόπεδα κράτησης μεταναστών. Οι χώροι αυτοί είναι συνήθως πρώην αποθήκες (σε Μυτιλήνη, Χίο, Σάμο, Κω, Ρόδο, Βόλο, Εύβοια) ενώ και τα αστυνομικά τμήματα χρησιμοποιούνται συχνά ως κρατητήρια μεταναστών ακόμα και στο κέντρο της Αθήνας. Οι χώροι για την κράτηση των «παράνομων» είναι κατά κανόνα άθλιοι, ενώ συνήθως οι έγκλειστοι δεν έχουν καμία επικοινωνία με τον έξω κόσμο ή πρόσβαση σε δικηγόρο, αλλά ούτε τη δυνατότητα να υποβάλουν αίτημα ασύλου ενώ τα τελευταία χρόνια έχει απαγορευτεί η είσοδος σε μη κυβερνητικές ή άλλες οργανώσεις και συλλογικότητες. Όπως χαρακτηριστικά μας είπε ένας φίλος από τη Συρία:

«Τρεις μήνες δεν βγήκα μια φορά έξω, δεν ανέπνευσα καθαρό αέρα. Έχω κάνει φυλακή και στη Συρία και στην Τουρκία, αλλά αυτό το πράγμα στην Ελλάδα δεν το πίστευα. Ευρώπη σου λένε μετά».

Σύμφωνα με το ισχύον νομικό πλαίσιο της Ελλάδας, όσοι/ες περνούν τα σύνορα και συλλαμβάνονται, κρατούνται έως και τρεις μήνες μέχρι να διαπιστωθεί εάν μπορούν να απελαθούν ή όχι. Η πιο συνηθισμένη τακτική, βέβαια, είναι η καθ’ όλα παράνομη επαναπροώθηση. Στα θαλάσσια σύνορα η επαναπροώθηση γίνεται από το λιμενικό, «σπρώχνοντας» τις βάρκες πίσω στην Τουρκία, ενώ στην περιοχή του Έβρου οι «παράνομοι» κρατούνται για μια ή δυο ημέρες και μετά με βάρκες τους επαναπροωθούν στην Τουρκία.

Ο Έβρος

Ο νομός Έβρου, το μόνο τμήμα όπου η Ελλάδα διατηρεί χερσαία σύνορα με την Τουρκία (ένα ποτάμι χωρίζει τις δύο χώρες), είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση. Είναι, ίσως, το πιο πολυσύχναστο πέρασμα μεταναστών, έχει πάνω από δέκα στρατόπεδα κράτησης (περίπου όσα υπάρχουν στην υπόλοιπη χώρα), ενώ, ταυτόχρονα, είναι η μόνη περιοχή της Ελλάδας που είναι ακόμα ναρκοθετημένη. Η σχεδόν πλήρης, όμως, αδιαφορία των κατοίκων για το θέμα και η έλλειψη τοπικών ομάδων στήριξης /αλληλεγγύης καθιστά την περιοχή μια «μαύρη τρύπα» τόσο στο δημόσιο όσο και στον αντιρατσιστικό/φιλομεταναστευτικό λόγο.

Στις οκτώ μεγάλες πόλεις του Νομού που υπάρχουν τμήματα συνοριακής φύλαξης, υπάρχουν και κρατητήρια για μετανάστες ενώ ως στρατόπεδα κράτησης λειτουργούν και τέσσερις παλιές αποθήκες γεωργικών συνεταιρισμών που παραχωρήθηκαν στη νομαρχία. Άλλα τέσσερα τουλάχιστον στρατόπεδα κράτησης υπάρχουν στο διπλανό νομό Ροδόπης. Τέλος χτίζεται ένα καινούριο στρατόπεδο στο χωριό Φυλάκιο, χωρητικότητας περίπου 1000 ατόμων. Ο ρόλος του είναι λίγο πολύ αδιευκρίνιστος ενώ θεωρούμε ότι στόχος είναι η απομάκρυνση από τα αστικά κέντρα των οικονομικών και πολιτικών προσφύγων με αποτέλεσμα την αποτροπή οποιασδήποτε επικοινωνίας με οργανώσεις που μπορούν να παρέχουν στοιχειώδη προστασία.
Η περιοχή του Έβρου είναι μια εμπόλεμη ζώνη: στρατός, συνοριοφυλακή, αστυνομία, στρατόπεδα κράτησης μεταναστών, παρακολουθήσεις των συνόρων με τεχνολογικά προηγμένα μέσα αλλά και νεκροί και τραυματίες, είτε στο ποτάμι είτε στα ναρκοπέδια. Με βάση τα στοιχεία που έχουν δοθεί στη δημοσιότητα, τα οποία σίγουρα απέχουν πολύ από τα πραγματικά νούμερα, στα σύνορα της Ελλάδας, από το 2002 μέχρι το 2005 έχουν σκοτωθεί 231 άτομα, έχουν τραυματιστεί 33 και αγνοούνται 39.

Greece of camps

The eastern borders of Greece, which are also the exterior borders of the European Union, are almost redrawn by detention camps. These camps are usually former warehouses (on the islands of Mitilini, Chios, Samos, Kos, Rhodos, Evia and in the town of Volos, central Greece). Moreover, police stations in most areas near the borders, as well as in the centre of Athens (Alexandras Avenue, Exarchia, Omonia, Piraeus), are used as detention centers for migrants. Detention spaces for «illegals» are as a rule lousy and most of the time detainees have no communication with the outside world or access to lawyers, nor the possibility to apply for asylum. Lately access by NGOs and other organisations or collectivities has been forbidden in most of the centers. A friend from Syria told us characteristically:

«For three months I didn’t go out, I didn’t breathe clean aider. I’ve been in jail in Syria and Turkey but it was nothing like this. They talk about Europe...»

Legal framework and deportation

According to the existing legal framework in Greece, those who cross the borders and get arrested can be detained for up to three months, until it is cleared whether they can be deported or not. The most common practice, though, is totally illegal deportation. At the marine borders re-propulsion is coordinated by the Port Police Corps, who «push» the boats back to Turkey, while in the area of Evros «illegals» are kept for one or two days, anonymously, without identification, and then are sent by boats, over the river Evros, back to Turkey.

Evros

The prefecture of Evros, the only land border between Greece and Turkey (divided by a river) is a special case. It is perhaps one of the most frequented passages for migrants, it has over ten detention camps (almost as many as in all the rest of the country), and is the only area of Greece which is still layed with mines. However, the almost complete indifference of the inhabitants about these maters and the absence of local support/solidarity groups make the area into a «black hole», both in public as well as antiracist/ migrants’ discourses.

In the eight large towns of the area where there are border patrol/defense centers, there are also detention centers for migrants, while at the same time, detention facilities have also been set up in four old agricultural co-op warehouses which were alloted to the prefecture. Four more detention camps exist in the neighbouring prefecture of Rodopi. Finally, a new camp is being built in the village of Filakio, to accommodate at least 1000 people. While its role is still largely undetermined, we assume it will serve the purpose of removing economic and political refugees from urban centers in order to deter any possible communication between the refugees and organisations who could offer basic protection.

Evros is a war-zone: army, border-police, police, detention camps for migrants, border surveillance with technologically advanced means, but also dead and wounded, either in the river or on the minefields. Based on data that has been published, which most certainly diverge from the real numbers, at the greek borders, between 2002 and 2005, 231 people have been killed, 33 have been injured and 39 are missing.

ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΑ ΚΡΑΤΗΣΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ: Ο ΝΟΜΟΣ ΕΒΡΟΥ

Από τις φυλακές στη Γερμανία και την Ιρλανδία μέχρι τα ιταλικά κέντρα προσωρινής παραμονής και βοήθειας και τις γαλλικές ζώνες αναμονής, τα κλειστά κέντρα για αιτούντες άσυλο στο Βέλγιο, τα κέντρα προσωρινής κράτησης στην Ελλάδα, μέχρι τα μεικτά στρατόπεδα στο Μαρόκο και την Ισπανία (Ceuta, Melilla),οι χώροι αυτοί, τα στρατόπεδα κράτησης μεταναστών, ξαναγράφουν τα πραγματικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αν και τα στρατόπεδα κράτησης, που υπάρχουν σχεδόν σε όλες τις Ευρωπαϊκές χώρες, έχουν πολύ διαφορετικά χαρακτηριστικά, έχουν επίσης και κάποια κοινά:

1/ Οι «κρατούμενοι»: πολίτες μη Ευρωπαϊκών χωρών, οι οποίοι δεν έχουν διαπράξει κανένα αδίκημα, πέραν του ότι πέρασαν ή προσπάθησαν να περάσουν τα ευρωπαϊκά σύνορα χωρίς χαρτιά.

2/ Οι «παράνομοι» μετανάστες θεωρούνται ως μία ενιαία ομάδα και αντιμετωπίζονται ως τέτοια και όχι ως μεμονωμένα άτομα.

3/ Φαίνεται αδύνατον να διασφαλιστούν τα στοιχειώδη δικαιώματα σε αυτούς τους χώρους, ενώ η απάνθρωπη και συχνά εξευτελιστική συμπεριφορά προς τους έγκλειστους τείνει να είναι ο κανόνας.

MIGRANTS’ DETENTION CAMPS: EVROS PREFECTURE

From prisons as in Germany and Ireland, Italian Centri di permanenza temporanea e assistenza, French zones d ’attente/waiting zones, and closed centers for asylum seekers in Belgium, to temporary detention centers in Greece and buffer camps in Morocco and Spain (Ceuta, Melilla), these places, the detention camps for migrants, remark the real European borders.Even if the detention camps, which exist in most European countries, have very different characteristics, they also have certain common:

1/ The «prisoners»; citizens of non European countries, who have committed no offence other than crossing or trying to cross a border without papers.

2/ The «illegal migrants» are considered and managed as a group, instead of being treated as individuals.

3/ It seems impossible to ensure the respect of fundamental rights in these places, while inhuman and degrading treatment is often perpetrated.

Expansion of the border regime

Nowadays, border controls and the endeavour against illegal immigration are central to European immigration and asylum policies. On the one hand is the ?externalization» of borders, which means the ?remote control? policing of borders by forcing third countries to cooperate in the ?fight» against illegal migration (Morocco).

On the other hand, inside the European countries the control in transport media and central squares, the discrimination from schools to work places, compose a wider border regime in the cities.

The detention camps are a part of the mechanism to exclude those designated by the European Union as «dangerous», as an «enemy» or as «unwanted» from the sovereigns of E.U..
The borders and their strengthening serve not only to exclude and control the «outside» but also to discipline the «inside».

Διεύρυνση του καθεστώτος των συνόρων

Στις μέρες μας, ο έλεγχος των συνόρων και η προσπάθεια για περιορισμό της παράνομης μετανάστευσης είναι κεντρικοί άξονες της κοινής Ευρωπαϊκής μεταναστευτικής πολιτικής. Από τη μια είναι η ‘’εξωτερικοποίηση‘’ των συνόρων, δηλαδή η μετάθεση του ελέγχου τους εκτός των κρατών της Ε.Ε που αναγκάζει τρίτες χώρες να συνεργαστούν στη ‘’μάχη‘’ κατά της παράνομης μετανάστευσης (π.χ. Μαρόκο).

Από την άλλη, στο εσωτερικό των ευρωπαϊκών χωρών, οι έλεγχοι σε μέσα μαζικής μεταφοράς και κεντρικές πλατείες, οι διακρίσεις σε όλα τα επίπεδα -από τα σχολεία μέχρι τους χώρους εργασίας- αποτελούν μια διεύρυνση του «καθεστώτος» των συνόρων [border regime] στις μητροπόλεις.

Τα στρατόπεδα κράτησης είναι μέρος ενός μηχανισμού αποκλεισμού όσων θεωρούνται «επικίνδυνοι», «εχθροί», είτε απλά «ανεπιθύμητοι» από τους κυρίαρχους της Ε.Ε.

Τα σύνορα και η εμπέδωσή τους χρησιμεύουν όχι μόνο για να αποκλείουν ή να ελέγχουν τους «έξω» αλλά και για να πειθαρχούν τους «μέσα».

Στέκι Μεταναστών, Τσαμαδού 13Α, Εξάρχεια

Ο χάρτης καταγράφει τους χώρους κράτησης μεταναστών στον Έβρο. Είναι μία έρευνα του Δικτύου Κοινωνικής Υποστήριξης Προσφύγων και Μεταναστών.

Μπορείτε να τον κατεβάσετε σε μορφή pdf

Σε τυπωμένη μορφή μπορείτε να τον βρείτε στο Στέκι Μεταναστών, Τσαμαδού 13Α, Εξάρχεια, τηλέφωνο: 210 3813928, e-mail metanaston@ diktio.org