Στοιβαγμένοι σε κολαστήρια

«Είπαμε σε όποια γλώσσα μπορούσαμε στην Ελληνική Αστυνομία ότι κινδυνεύουμε στην πατρίδα μας και ζητήσαμε προστασία. Μας χτύπησαν και μας κράτησαν κρατούμενους δύο μέρες σε κρατητήρια. Δεν μπορούσαμε να επικοινωνήσουμε με κανέναν. Ημασταν στο έλεός τους. Ξημερώματα μας πήραν με τη βία και μας έσπρωξαν πυροβολώντας στον αέρα να περάσουμε και πάλι το ποτάμι προς την Τουρκία. Μαζί μου είχα το κοριτσάκι μου».

Η πρόσφυγας Α.Χ. επαναπροωθήθηκε από τις ελληνικές αρχές και σήμερα βρίσκεται στα κρατητήρια της Τουρκίας. Η μαρτυρία της, σε σχετική έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας, αποτελεί κι ένα «κατηγορώ» για τη χώρα μας, η οποία αντί να προστατεύει τους πρόσφυγες, τους ανθρώπους που φεύγουν κυνηγημένοι από την πατρίδα τους, όπως υποχρεούται, προτιμά να τους φυλακίζει σε κρατητήρια-κολαστήρια, να τους επαναπροωθεί ατύπως εκθέτοντάς τους σε κίνδυνο για την ίδια τη ζωή τους, να τους απελαύνει όταν μπορεί ή να τους αγνοεί επιδεικτικά καθιστώντας τους φαντάσματα, έρμαιο σε κυκλώματα.

Πρακτικές που έχουν αποδοκιμαστεί από πολλές ευρωπαϊκές επιτροπές και οργανώσεις και οδήγησαν την Υπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες να εκδώσει σύσταση να μην επιστρέφονται όσοι Πρόσφυγες κατάφεραν να φύγουν από την Ελλάδα προς άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Το ελάχιστο που οφείλει η Ελλάδα να κάνει, είναι να δίνει την ευκαιρία σε όλους όσοι μπαίνουν στη χώρα να αποδείξουν ότι πράγματι κινδυνεύουν και να κάνουν αίτηση ασύλου εάν το επιθυμούν. Τίποτα τέτοιο δεν συμβαίνει: δεν υπάρχει καταρτισμένο προσωπικό να αφουγκραστεί τους ξεριζωμένους, οι χώροι υποδοχής αιτούντων άσυλο είναι ελάχιστοι σε σχέση με τις πραγματικές ανάγκες και αντ' αυτών επιστρατεύονται παλιές αποθήκες και πρόχειρες εγκαταστάσεις, που λειτουργούν ως αυτοσχέδια κέντρα κράτησης με απαράδεκτες συνθήκες.

Βαθιά προβληματική είναι και η ίδια η διαδικασία εξέτασης ασύλου, τομέας στον οποίο η Ελλάδα παραδίδει μαθήματα αναλγησίας στον πολιτισμένο κόσμο. Πέρυσι καταγράφηκαν 25.113 νέα αιτήματα ασύλου. Από τις 20.692 υποθέσεις που εξετάστηκαν δόθηκε άσυλο μόνο σε 8 περιπτώσεις, ποσοστό 0,04% σε πρώτο βαθμό, ενώ στη δευτεροβάθμια διαδικασία, από τις 6.448 υποθέσεις που εξετάστηκαν, η ιδιότητα του πρόσφυγα αναγνωρίστηκε σε 138 περιπτώσεις, που αντιστοιχεί σε ποσοστό 2,05%. Ακόμη, σε 23 άτομα χορηγήθηκε «ανθρωπιστικό καθεστώς» που αποτελεί μια ενδιάμεση μορφή προστασίας, ενώ σε ακόμη 52 ανανεώθηκε το καθεστώς αυτό. Με αυτές τις επιδόσεις έχουμε μακράν το χαμηλότερο ποσοστό στην Ε.Ε. Ενδεικτικά η Σουηδία, που πέρυσι δέχτηκε τον μεγαλύτερο αριθμό αιτήσεων για άσυλο μετά τις ΗΠΑ στον αναπτυγμένο κόσμο, από τα 36.370 αρχικά αιτήματα αναγνώρισε ποσοστό 56% σε πρώτο βαθμό και 14% σε δεύτερο.

Από την άλλη, η δυσλειτουργία του συστήματος αφήνει τις εκκρεμότητες να σωρεύονται, μπλοκάροντας τη διαδικασία: στα τέλη του 2007 εκκρεμούσαν 7.150 αιτήματα σε πρώτο βαθμό και 19.015 σε δεύτερο βαθμό.

Μηδενικά ποσοστά αναγνώρισης προσφύγων - υπολογίζονται σε λιγότερους από 1.000 οι αναγνωρισμένοι πρόσφυγες την τελευταία δεκαετία στη χώρα μας - και τραγικές ελλείψεις σε δομές και διαδικασία συνθέτουν το προσφυγικό ζήτημα στην Ελλάδα και θέτουν το πλαίσιο ακόμη μιας παγκόσμιας μέρας χωρίς αντίκρισμα, όπως αναδεικνύουν και οι συνομιλητές μας. Συγκλονιστική η μαρτυρία του Μουράτ και της Σιμπέλ: από τα λευκά κελιά της Τουρκίας, βασανισμένοι και έχοντας καταδικάσει την Τουρκία στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, περιμένουν πέντε χρόνια για να τους δώσουμε άσυλο...

Οσο για λύσεις; Από την Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, τον Συνήγορο του Πολίτη και την Υπατη Αρμοστεία για τους Πρόσφυγες σε θεσμικό επίπεδο, μέχρι τη Διεθνή Αμνηστία και δεκάδες οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, οι προτάσεις υπάρχουν και έχουν υποβληθεί στο αρμόδιο υπουργείο Εσωτερικών.

Αναλγησία δίχως τελειωμό: η Υπατη Αρμοστεία έχει συστήσει να προστατεύονται ιδιαίτερα οι Ιρακινοί που φτάνουν στην Ευρώπη, ωστόσο είμαστε η μοναδική χώρα με ποσοστό αναγνώρισης 0% για τους Ιρακινούς. Πέρσι 5.474 Ιρακινοί υπέβαλαν αιτήματα ασύλου και δεν αναγνωρίστηκε η ιδιότητα του πρόσφυγα, ούτε χορηγήθηκε ανθρωπιστικό καθεστώς σε κανέναν: 3.948 αιτήματα απορρίφθηκαν σε πρώτο βαθμό ενώ τα υπόλοιπα εκκρεμούσαν στο τέλος του χρόνου. Σε άλλες χώρες της Ε.Ε. τα ποσοστά αναγνώρισης έφτασαν ακόμη και το 99% (Φινλανδία).

Αξιοσημείωτο είναι ότι πέρυσι η Ελλάδα βρισκόταν μεταξύ των δέκα πρώτων χωρών υποδοχής αιτούντων άσυλο.

Των ΙΩΑΝΝΑΣ ΣΩΤΗΡΧΟΥ - ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 21/06/2008