ΟΔΥΣΣΕΙΑ ΓΙΑ ΠΑΝΩ ΑΠΟ 95.000 ΠΑΡΑΝΟΜΟΥΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ
Πόση απελπισία και τραγικότητα μπορεί να κρύβει ένα απονενοημένο διάβημα; Η αυτοκτονία τού προς απέλαση 48χρονου Γεωργιανού το περασμένο Σάββατο στο κελί του, στις φυλακές Κασσάνδρειας Θεσσαλονίκης, κρύβει πίσω από το προσωπικό δράμα και μια δραματική κατάσταση που βιώνουν χιλιάδες άνθρωποι που βρίσκονται παράνομα στη χώρα μας.
Αρκεί να φανταστεί κανείς ότι, όπως επίσημα διατυπώθηκε προ μηνός, στην Ελλάδα εκκρεμούν περίπου 25 χιλιάδες διοικητικές απελάσεις αλλοδαπών. Περισσότεροι από 95.000 παράνομοι μετανάστες, άρα υποψήφιοι προς απέλαση, είχαν συλληφθεί μόνο το πρώτο δεκάμηνο του 2007, εκ των οποίων ο ένας σχεδόν στους τρεις απελάθηκε καθώς το ποσοστό των απελάσεων που υλοποιήθηκαν ήταν 31,62%. «Απελάσιμοι» είναι κυρίως οι ευρωπαϊκής καταγωγής αλλοδαποί -Αλβανοί, Γεωργιανοί κ.λπ.- καθώς στις περιπτώσεις προσφύγων από εμπόλεμες περιοχές, όπως είναι το Αφγανιστάν, το Ιράκ, η Σομαλία ή η Παλαιστίνη, η απέλαση είναι συχνά ανέφικτη.
Και «αναμένεται χειροτέρευση», όπως εκτιμά ο Βασίλης Παπαδόπουλος, μέλος της Ομάδας Δικηγόρων για τα Δικαιώματα των Προσφύγων και των Μεταναστών, καθώς υπάρχει η νέα οδηγία της Ε.Ε., την οποία δεν έχουμε ακόμη ενσωματώσει, σύμφωνα με την οποία δίνεται η δυνατότητα να παραταθεί η κράτηση των μεταναστών έως 18 μήνες μέχρι να απελαθούν.
Τι συμβαίνει σήμερα, μας εξηγεί ο κ. Παπαδόπουλος. Οταν συλλαμβάνεται κάποιος που δεν έχει δικαίωμα παραμονής, είτε γιατί έληξε η βίζα του ή η άδεια παραμονής είτε γιατί είναι εξαρχής παράνομος, καθώς η τελευταία νομιμοποίηση έγινε στη χώρα μας το 2005, κρατείται, βγαίνει διοικητική απέλαση από τη χώρα εις βάρος του και εγγράφεται για πέντε χρόνια στον κατάλογο ανεπιθύμητων, που είναι κοινός στις χώρες Σένγκεν. Το ανώτατο διάστημα που μπορούν να κρατήσουν κάποιον για να εκτελέσουν την απόφαση απέλασης είναι τρεις μήνες. Οταν περάσει αυτό το διάστημα και δεν έχουν απελαθεί, συνήθως τους αφήνουν ελεύθερους με ένα υπηρεσιακό σημείωμα, το οποίο τους καλεί να αποχωρήσουν από τη χώρα εντός 30 ημερών. Υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες οι απελάσεις είναι ανέφικτες και μπορεί να ξανασυλλάβουν κάποιον και να τον ξανακρατήσουν για ένα τρίμηνο: γι' αυτές τις περιπτώσεις, που είναι ανέφικτη η κράτηση, ο Συνήγορος του Πολίτη έχει προτείνει να μην τίθενται εκ νέου σε κράτηση. Συνήθως απελαύνονται πιο εύκολα όσοι αλλοδαποί έχουν ταξιδιωτικά έγγραφα, ενώ υπάρχουν και απρόθυμες προξενικές αρχές στην έκδοση αυτών των εγγράφων που θα καθιστούσαν εφικτή την απέλαση.
Θεωρητικά, αν το γνωρίζει, ο αλλοδαπός μπορεί να υποβάλει αντιρρήσεις κατά της κράτησης. Συνήθως επειδή βρίσκεται παράνομα στη χώρα και δεν μπορεί να αποδείξει σταθερότητα διαμονής ή εργασίας, όπως του ζητάνε τα δικαστήρια, οι αποφάσεις είναι στην πλειονότητά τους απορριπτικές. Αλλά και να μην απορρίπτονταν, θα γλίτωνε μόνο την κράτηση και όχι την απέλαση, καθώς και πάλι θα του δινόταν η προθεσμία ενός μήνα να αποχωρήσει.
Η παράμετρος της τρίμηνης κράτησης σε ακατάλληλους χώρους είναι ακόμη ένα δραματικό στοιχείο. «Οι συνθήκες κράτησης στα αστυνομικά κρατητήρια είναι πολύ χειρότερες από τις φυλακές, γιατί σε αυτά δεν υπάρχει δυνατότητα προαυλισμού και οι συνθήκες υγιεινής είναι αμφίβολες. Αλλωστε τα κρατητήρια είναι για ολιγοήμερη κράτηση και όχι για φυλακίσεις μηνών. Πριν από δύο μήνες στην Πέτρου Ράλλη τούς είχαν βάλει σε διπλανό κτίριο για να ψεκάσουν για ψώρα», μας λέει ο δικηγόρος. *
Της ΙΩΑΝΝΑΣ ΣΩΤΗΡΧΟΥ
"Ελευθεροτυπία", 15/07/08 |
